ABD Senatosu'nda CAOA: Federal Kenevir Yasağını Kaldıracak Tasarı Yeniden Sunuldu

ABD Senatosu’nda kenevir tartışması yeniden gündeme geldi. 16 Temmuz 2026’da, aralarında Azınlık Lideri Chuck Schumer, Cory Booker ve Ron Wyden’ın da bulunduğu 17 Demokrat senatör, kenevri federal suç listesinden çıkarmayı amaçlayan CAOA (Cannabis Administration and Opportunity Act) tasarısını yeniden sundu.

Başlığa geçmeden önce en kritik noktayı netleştirmek gerekiyor: bu bir “kenevir federal düzeyde serbest kaldı” haberi değildir. Söz konusu olan, Senato’ya sunulmuş bir tasarı, yani bir öneri. Yasalaşması için önünde uzun ve büyük olasılıkla aşılması zor bir süreç var. Ülkelerin karşılaştırmalı yasal durumu için kenevirin yasal haritası yazımıza bakabilirsiniz.

Tasarı Ne Öngörüyor?

CAOA, adından da anlaşılacağı gibi kapsamlı bir düzenleme paketi. Tasarının başlıca maddeleri şöyle:

• Suç listesinden tümüyle çıkarma (descheduling): Kenevir, federal Kontrollü Maddeler Yasası’ndan (CSA) çıkarılıyor. Bu, onu daha alt bir kategoriye taşımaktan (rescheduling) farklı; madde federal suç kapsamından tamamen çıkıyor.
• Düzenleme yetkisinin devri: Federal denetim, DEA’den (Uyuşturucuyla Mücadele İdaresi) alınıp FDA (Gıda ve İlaç Dairesi) ile Hazine’ye bağlı TTB’ye (Alkol ve Tütün Vergi ve Ticaret Bürosu) veriliyor. Yani model, alkol ve tütününkine benzetiliyor.
• Kademeli tüketim vergisi: Küçük ve orta ölçekli üreticiler için tüketim vergisi %5’ten başlayıp kademeli olarak %12,5’e kadar çıkıyor; büyük işletmeler için %10’dan %25’e kadar. Elde edilen gelirin bir kısmı topluma yeniden kazandırma programlarına yönlendiriliyor.
• Sabıka silme ve yeniden yargılanma: Şiddet içermeyen federal kenevir suçlarının otomatik olarak silinmesi ve halen bu suçlardan cezaevinde olanların yeniden yargılanma için başvurabilmesi öngörülüyor. Ayrıca geçmiş mahkumiyetler nedeniyle kaybedilen federal haklar geri veriliyor.
• Eyalet yetkisinin korunması: Federal yasağın kalkması, keneviri her eyalette otomatik olarak yasal yapmıyor. Eyaletler kendi kurallarını koymayı, hatta dilerlerse yasağı sürdürmeyi sürdürebiliyor; yalnızca eyaletler arası taşımanın engellenemeyeceği belirtiliyor.
• Kenevirden elde edilen (hemp) ürünlerdeki THC için de sınırlar getiriliyor.

Neden “Yeni” Değil? Tasarının Geçmişi

CAOA aslında yeni bir metin değil. İlk kez 2021’de bir tartışma taslağı olarak ortaya çıktı, 2022’de resmen sunuldu ve 2024’te bir kez daha gündeme geldi. Ancak her seferinde Senato’da oylama aşamasına dahi gelmeden kaldı; bugüne kadar yasalaşmadı.

Bu tekrar sunum da benzer bir tabloyla karşı karşıya. Senato’da çoğunluk şu anda Cumhuriyetçilerde ve bu tür kapsamlı tasarıların önündeki 60 oyluk usul eşiği (filibuster) önemli bir engel oluşturuyor. Bu nedenle birçok gözlemci, sunumu somut bir yasalaşma beklentisinden çok, konuyu gündemde tutan siyasi bir adım olarak değerlendiriyor.

Trump Yönetiminin Schedule III Adımıyla İlişkisi

Burada sıkça karıştırılan iki gelişmeyi ayırmak önemli. Bu tasarı, Trump yönetiminin izlediği yoldan farklı bir yaklaşımı temsil ediyor.

Nisan 2026’da idari yolla gerçekleşen adımda, eyalet lisanslı tıbbi kenevir ürünleri federal düzeyde Schedule I’den Schedule III’e indirilmişti. Bu, keneviri suç listesinden çıkarmaz; yalnızca daha az kısıtlı bir kategoriye taşır ve federal kontrol devam eder. Bir uzmanın deyimiyle bu yeniden sınıflandırma “tıbbi gerçekliğin önemli bir kabulü, ama kapsamlı reformun çok gerisinde” kalıyor. Bu idari sürecin ayrıntıları için ABD’de kenevir devrimi yazımıza bakabilirsiniz.

CAOA ise yasama yoluyla çok daha ileri gidiyor: keneviri CSA’dan tümüyle çıkarmayı hedefliyor. Kısacası biri gerçekleşmiş idari bir adım (Schedule III), diğeri ise henüz tartışılan bir tasarı (descheduling). Eyalet bazındaki mevcut duruma (bir grup eyalette tıbbi, bir grubunda tam yasal kullanım) dair genel çerçeve için ABD eyaletlere göre kenevir düzenlemeleri yazımızı inceleyebilirsiniz.

Destekleyen ve Karşı Çıkan Argümanlar

Tasarıyı savunanlar; federal yasağın, kenevri yasallaştırmış eyaletlerle federal hukuk arasında yarattığı çelişkiyi çözeceğini, sektörün bankacılık ve vergi sorunlarını hafifleteceğini ve geçmiş mahkumiyetlerin orantısız sonuçlarını gidereceğini öne sürüyor.

Karşı çıkan veya temkinli yaklaşanlar ise halk sağlığı, gençlerin erişimi ve federal düzeyde aceleci bir adımın riskleri gibi başlıklara dikkat çekiyor; bazıları kapsamlı yasallaştırma yerine aşamalı bir yeniden sınıflandırmayı tercih ediyor. Nitekim Temsilciler Meclisi’ndeki bazı Cumhuriyetçiler, idari yeniden sınıflandırma girişimini engellemeye yönelik adımlar da attı. Bu, konunun iki büyük parti arasında olduğu kadar parti içinde de tartışmalı olduğunu gösteriyor.

Sonuç

CAOA’nın yeniden sunulması, ABD’de federal kenevir politikasının hâlâ hareketli bir tartışma alanı olduğunu gösteriyor. Ancak tablonun gerçekçi okunması gerekiyor: elimizde yasalaşmış bir düzenleme değil, geçmişte iki kez geçememiş ve mevcut Senato aritmetiğinde geçmesi zor görünen bir tasarı var. Federal düzeydeki asıl güncel değişiklik, yasama değil idari yoldan gelen Schedule III adımı olmayı sürdürüyor. Bu iki süreci ayrı tutmak, gelişmeleri doğru değerlendirmenin anahtarı.