Türkiye'de Kenevir Yetiştiriciliği

Kenevir, Türkiye topraklarında binlerce yıllık bir geçmişe sahip; son yıllarda ise değişen mevzuatla yeniden gündemde. Kenevir yetiştiriciliği ülkemizde üç ana amaç altında yürütülüyor: endüstriyel, tıbbi ve keyfi (yasak). Bu yazıda her birinin yasal çerçevesini ve güncel durumunu ele alıyoruz. Kenevirin Türkiye’deki tarihsel arka planı için geçmişten bugüne Türkiye’de kenevirin tarihi yazımıza bakabilirsiniz.

1. Endüstriyel Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği

Kenevir, lif ve tohumundan çok çeşitli endüstriyel ürünlerin hammaddesi olarak kullanılabilir. Bu alandaki mevzuat şöyle gelişti:

• Yasaklama öncesi dönem: Türkiye, 20. yüzyılın ortalarına kadar önemli kenevir üreticilerinden biriydi; kenevir başta tekstil ve halat olmak üzere birçok sektörde kullanılıyordu ve çiftçiler için önemli bir gelir kaynağıydı.
• Kısıtlama dönemi: 20. yüzyılın ikinci yarısında uluslararası uyuşturucu politikalarının etkisiyle ekim alanları kısıtlandı ve üretim büyük ölçüde durdu; bu alandaki üretim kültürü zayıfladı.
• Yeniden düzenleme: 2016 tarihli Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete No. 29842) ile endüstriyel kenevir üretimi, belirli illerde ve kontrollü biçimde yeniden yasal zemine oturtuldu. Üretim, düşük THC’li sertifikalı tohumlarla, valilik izniyle yapılıyordu. Bu yönetmelik 31 Ocak 2026’da yenilenen mevzuatla güncellendi.

Endüstriyel kenevir bugün otomotiv, tekstil, inşaat ve gıda gibi alanlarda değerlendiriliyor. Sektör hâlâ gelişme aşamasında; işleme tesislerinin sınırlılığı ve bürokratik süreçler başlıca zorluklar arasında. Endüstriyel kullanım alanları için kenevir hammaddesiyle üretilen endüstriyel ürünler yazımıza bakabilirsiniz.

2. Tıbbi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği

Tıbbi kenevir, dünya genelinde belirli hastalıkların semptom yönetiminde araştırılan bir alan. Türkiye’de tıbbi amaçlı yetiştiricilik şu adımlarla düzenlendi:

• 2024 yönetmeliği: 13 Eylül 2024 tarihli ve 32661 sayılı “İlaç Etkin Maddesi Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik”, ilaç etkin maddesi elde etmeye yönelik yetiştiriciliği düzenledi. Bu bir yönetmeliktir (kanun değil) ve 1933 tarihli 2313 sayılı Kanun’a dayanır. Yetiştiricilik, sıkı güvenlik önlemleri ve denetim altında, izinli kurum ve kuruluşlarca yapılabiliyor.
• 2025 yasası ve 2026 yönetmeliği: 20 Temmuz 2025’te TBMM’den geçen yasa ve 31 Ocak 2026 tarihli Kenevirden Elde Edilen Ürünlere Dair Yönetmelik ile, kenevirden elde edilen tıbbi ürünlerin THC oranı %0,3’ü aşmamak koşuluyla yalnızca eczanelerde ve hekim reçetesiyle satışının önü açıldı.

Bu düzenlemelerin bütününü ele alan ayrıntılı bir özet için Türkiye’de tıbbi kenevirde yeni çağ yazımıza bakabilirsiniz.

3. Keyfi Amaçlı Kenevir Üretimi (Yasak)

Kenevirin keyfi (eğlence) amaçlı kullanımı ve yetiştiriciliği Türkiye’de yasaktır.

• Yasal durum: Yüksek THC içeren kenevir türlerinin üretimi, satışı ve kullanımı, uyuşturucu maddelerle mücadele mevzuatı kapsamında ağır cezai yaptırımlara tabidir.
• Cezalar: Keyfi amaçlı yetiştiricilik veya ticaret, uyuşturucu madde imal ve ticareti suçu kapsamında değerlendirilir; suçun niteliğine göre uzun süreli hapis ve ağır para cezaları söz konusu olabilir.

Özetle, Türkiye’de yasal kenevir yetiştiriciliği yalnızca yetkili kurumların izniyle ve belirlenen kurallar çerçevesinde yapılabilir. İzinsiz yetiştiricilik, amacı ne olursa olsun yasalara aykırıdır ve cezai sorumluluk doğurur.