Türkiye'de Tıbbi Kenevirde Yeni Çağ

Türkiye’de tıbbi kenevir çerçevesi, 2024’ten 2026’ya uzanan üç düzenlemeyle yeniden şekillendi. Bu adımlar, kenevirin yetiştiriciliğinden eczane satışına kadar tüm süreci yasal bir zemine oturttu. Bu yazıda üç düzenlemeyi ve birlikte oluşturdukları sistemi ele alıyoruz. Sürecin kamuoyu ve komisyon boyutu için tıbbi kenevir eczanelere geliyor yazımıza bakabilirsiniz.

İlk Adım: Kontrollü Yetiştiricilik Yönetmeliği (2024)

Tıbbi amaçlı kenevir yetiştiriciliğinin önünü açan ilk önemli düzenleme, 13 Eylül 2024 tarihli ve 32661 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “İlaç Etkin Maddesi Üretimi Amaçlı Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolüne Dair Yönetmelik” oldu. Bu bir yönetmeliktir ve 1933 tarihli 2313 sayılı Kanun’a dayanır; ilaç etkin maddesi elde etmeye yönelik kenevir yetiştiriciliğinin kontrolünü, işlenmesini ve denetimini düzenler.

Yönetmeliğin temel amaçları:

• Yerli ham madde üretimi: İlaç etkin maddesi olarak kullanılacak yüksek kaliteli kenevir hammaddesinin yerli ve denetimli biçimde teminini sağlamak.
• Kontrollü yetiştiricilik: Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yetkilendirmesiyle, belirlenen koşullarda ve sıkı denetim altında lisanslı yetiştiricilik.
• Araştırma ve geliştirme: Kenevir genetiği ve yetiştirme teknikleri üzerine bilimsel çalışmaların teşvik edilmesi.

Bu yönetmelik, tıbbi kenevirin devlet kontrolünde ve belirli bir amaca yönelik yetiştirilmesinin hukuki zeminini oluşturdu. Yetiştiricilik çerçevesinin ayrıntısı için Türkiye’de kenevir yetiştiriciliği yazımıza bakabilirsiniz.

İkinci Adım: Eczane Satışının Önünü Açan Yasa (2025)

20 Temmuz 2025’te TBMM Genel Kurulu’ndan geçen ve 24 Temmuz 2025’te Resmî Gazete’de yayımlanan yasa, çok daha geniş kapsamlı bir dönüşümü işaret etti. Bu yasa, kenevirden elde edilen tıbbi ürünlerin yurt içi piyasada satışını düzenledi.

Yasanın öne çıkan başlıkları:

• Eczanelerde reçeteli satış: Kenevirden elde edilen tıbbi ürünler, hekim reçetesiyle eczanelerde satılabilir hale geldi. Bu, kronik ağrı, epilepsi ve MS gibi durumlarda semptom yönetimine yardımcı olabilecek ürünlere erişimi kolaylaştırmayı amaçlıyor.
• Sağlık Bakanlığı ve TİTCK yetkisi: Ürünlerin ruhsatlandırılması, üretim standartları, denetimi ve satış kuralları Sağlık Bakanlığı ve TİTCK tarafından belirleniyor.
• “Esrar”dan net ayrım: Düzenleme, tıbbi ürünleri psikoaktif etkisi nedeniyle yasak olan esrardan hukuken ayırıyor.

Üçüncü Adım: Uygulama Yönetmeliği (2026)

Sürecin ayrıntıları, 31 Ocak 2026 tarihli Kenevirden Elde Edilen Ürünlere Dair Yönetmelik ile netleşti:

• Düşük THC şartı: Piyasaya sunulacak ürünlerde THC oranı en fazla %0,3 olabilir. Bu sınır, ürünlerin psikoaktif/bağımlılık yapıcı etkisinin olmamasını ve tıbbi kullanım amacının korunmasını hedefliyor.
• Eczane kanalı ve izlenebilirlik: Satış yalnızca eczanelerle sınırlı; tıbbi ürünler elektronik reçete sistemi üzerinden izleniyor. Reçetesiz satış yasak.
• Tüm süreçte kayıt: Kenevirin tarladan hasada, işlemeden nihai ürüne ve eczane rafına kadar tüm süreci kayıt altına alınıyor; bu, şeffaflık ve güvenilirlik sağlıyor.

Kapsamlı ve Denetlenebilir Bir Sistem

Bu üç düzenlemenin bir araya gelmesiyle, Türkiye’de tıbbi kenevir için kapsamlı ve denetlenebilir bir çerçeve oluştu. Yerli üretimle dışa bağımlılığın azaltılması, hastaların denetimli ve standardize ürünlere erişimi ve ekonomik katma değer, bu sürecin ana hedefleri arasında.

Yine de bu çerçevenin başarısı uygulamaya bağlı. Ürünlerin doğru kullanımı, olası yan etkileri ve hekim-eczacı bilgilendirmesi gibi konular, sürecin sağlıklı işlemesi için belirleyici olacak. Söz konusu olan serbest bir tüketim değil, reçeteye bağlı ve denetimli bir tıbbi erişimdir.